ထားဝယ်စကားမှာ လဆွဲသံ /လာ့ဆွဲသံ/ ဟာ စကားရဲ့ ထူးခြားတဲ့ ဝိသေသတခုဖြစ်ပါတယ်။

မြေ ကို မလေ (မ္လေ)၊ ကျောင်း ကို ကလွန်း (က္လောန်း) လို့ လဆွဲသံထည့်ပြောပါတယ်။

ဒီလိုပါပဲ ဗမာစကားမှာ သုံးတဲ့ ပြန် နဲ့ ပျံ ကို ထားဝယ် စကားမှာတော့ ပလန် (ပ္လန်) လို့ သုံးကြပါတယ်။

ထားဝယ်စကားမှာ ပြန်၊ ပျံ နဲ့ အသံထွက် ဆင်တာ တူတာမျိုးကို သုံးခဲလှပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လုံးဝ မသုံးတာမျိုးမဟုတ်ပါဘူး။
ဥပမာ ဘုန်းကြီးပျံ ကို ထားဝယ်စကားမှာ ဖောင်းဂီးဗျံ လို့ပဲ ထွက်ပြီး လဆွဲသံ မထည့်ပါဘူး။

အခုတလောမှာ ထားဝယ်စကားပြောသူတွေဆီက ပြန်၊ ပျံ ဆိုတဲ့ သဘောပါတဲ့ စကားကို လဆွဲသံပါတဲ့ ထားဝယ်စကားကို မသုံးဘဲ ဗမာစကား အသံအတိုင်း ပြန်၊ ပျံ ပဲသုံးလာတာ ခပ်စိပ်စိပ် ကြားရပါတယ်။

ဗမာ – အိမ်မပြန်သေးဘူးလား။ ပြန်မလာသေးဘူးလား။
ထားဝယ် – အီပ္လန်သေးဟှလာ။ ပ္လန်လာသေးဟှလာ။
ယခုကြားရသော ထားဝယ် – အီပြန်သေးဟှလာ။ ပြန်လာသေးဟှလာ။

ဘာသာစကားတွေရဲ့ သဘောဟာ အမြဲ ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်။

ခေတ်ကာလအရ ဝေါဟာရ အသစ်တွေ၊ ဗန်းစကားတွေ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ မတူတဲ့ ဘာသာစကားတွေဆီက လွှမ်းမိုးမှုရှိတတ်သလို ဘာသာစကား အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ရောထွေးပြီး မွေးစားစကားလုံးတွေ၊ ပေါင်းစပ်စကားလုံးတွေ ပေါ်လာတတ်တာ သဘာဝပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေသိ ထားဝယ်စကားရဲ့ ဝိသေသ လဆွဲသံ ပျောက်လာမှာတော့ စိုးမိပါတယ်။ ဘာလို့ဆို ဘာသာစကားတခုဟာ ပြောတတ်တဲ့သူ ပြောဆိုသုံးစွဲနေသူတွေမှာပဲ ရှင်သန်နိုင်လို့ပါပဲ။

ရှင်ကိုးရှင်သမိုင်းဝင်လို့ဆိုကြတဲ့ ရှင်မုတ္ထီးဘုရားဟာ ထားဝယ်-မြိတ်ကားလမ်းပေါ် ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ရှင်မုတ္ထီးရွာမှာ တည်ရှိပါတယ်။

ထားဝယ်မြို့ကနေ ၆ မိုင်လောက်အကွာမှာ ရှိပါတယ်။ ရှင်မုတ္ထီးဘုရားအနီးမှာ မုတ္ထီးမြို့ဟောင်းရယ်လို့ ရှိခဲ့ပေမဲ့ ခုတော့ မြို့ဟောင်းရာတွေ မကျန်တော့လောက်အောင်ကို ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါပြီ။

ရှင်မုတ္ထီးဘုရားကတော့ (ဘုရားသမိုင်းအဆိုအရ) သက္ကရာဇ် ၉၃၁ ခုနှစ်မှာ သီဟိုကျွန်းကနေ ဖောင်နဲ့မျှောလိုက်တဲ့ ဘုရားရုပ်ပွားတော် လေးဆူအနက် တစ်ဆူဟာ ထားဝယ်မြို့နယ် ရွှေဂူတောင်ခြေရင်းက စော်ဝချောင်းကို ရောက်ရှိလာရာကနေ ပင့်ဆောင်ပူဇော်ထားတဲ့ ရုပ်ပွားတော်ဖြစ်ပါတယ်။

ကနေ့ ဖူးတွေ့ရတဲ့ ရုပ်ပွားတော်ဟာ မူလအစစ်မဟုတ်ဘဲ ရုပ်ပွားတော်အစစ်ကိုတော့ ဌာပနာထားတယ်လို့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေက ဆိုပါတယ်။

ရှင်မုတ္ထီးဘုရားမှာ စိတ်ဝင်တစား လေ့လာစရာကောင်းတာက ဘုရားစောင်းတန်းအဆုံး ဂန္ဓကုဋီတိုက်အနီးမှာရှိတဲ့ မွန်ခေါင်းလောင်းစာနဲ့ ဘုရားစောင်းတန်းမှာ ချိတ်ဆွဲထားတဲ့ ရှေးဟောင်းပန်းချီကားတွေပါ။

ဒီပန်းချီကားတွေထဲမှာ အရင်တုန်းကတော့ ပန်းချီဆရာကြီးဦးငွေကိုင်ရဲ့ ငယ်လက်ရာတွေကိုတွေ့ခဲ့ရပေမဲ့ ခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ မတွေ့ရတော့ပါဘူး။

( ဓမ္မာရုံထဲမှာ ထိန်းသိမ်းထားတယ်လို့ သိရပေမဲ့ ခုနောက်ဆုံး အောက်တိုဘာ ပထမအပတ်ထဲ ရောက်စဉ်မှာတော့ မတွေ့ရပါ)။

စောင်းတန်းထဲမှာတော့ ပန်းချီဆရာကြီးဦးငွေကိုင်ရဲ့ တပည့် ဦးဘထွန်းတင်ရဲ့ ငယ်မူလက်ရာတွေကိုပဲ တွေ့မြင်ခဲ့ရပါတယ်။

ရှင်မုတ္ထီးဘုရားကို ဖူးမြော်ရင်းနဲ့ ဂန္ဓကုဋီတိုက်က မှန်စီရွှေချလက်ရာတွေ၊ အလှူရှင်တွေရဲ့ ထားဝယ်ဆန်သော အမည်တွေကို လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

ရှင်မုတ္ထီးဘုရားဖူးသွားရင်းနဲ့ သမိုင်းဝင် ရှင်မုတ္ထီးရေတွင်းကြီး၊ ရွာအဝင်အနီးက ရှေးဟောင်းဟိန္ဒူနတ်ရုပ်တုကိုလည်း လေ့လာသင့်ကြောင်းပါ။

ရှင်မုတ္ထီးဆိုတာ ထားဝယ်သမိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့အရပ်ပါ။

ရှေးမြို့ဟောင်းတမြို့ဖြစ်ခဲ့သလို နောက်ပိုင်းမှာတော့ ရှင်ကိုးရှင်စာရင်းဝင် ရှင်မုတ္ထီးဘုရားကြောင့် ပိုထင်ရှားခဲ့ပါတယ်။ ရှင်မုတ္ထီးကျေးရွာဟာ ထားဝယ်မြို့ရဲ့အရှေ့တောင်ဘက် ၆ မိုင်အကွာ ထားဝယ်- မြိတ်ကားလမ်းမကြီးပေါ်မှာ ရှိပါတယ်။

ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်အထောက်အထားများစွာရှိတဲ့အရပ်ပါ။ ဒီကနေ့မှာတော့ မြို့ဟောင်းရာတွေ တဖြည်းဖြည်းပျောက်ကွယ်သွားပါပြီ။

ရှင်မုတ္ထီးလို့ပြောလိုက်ရင် အမှတ်ထားမိကြတာက ရှင်မုတ္ထီးရွာထဲက ရေတွင်းကြီးပါ။